Incoterms en douane: wie doet de aangifte en wie betaalt?
De Incoterm bepaalt wie de douaneaangifte regelt, wie de invoerrechten betaalt en welke kosten in de douanewaarde vallen. Overzicht per gangbare Incoterm.
De Incoterm die u afspreekt bepaalt wie verantwoordelijk is voor de uitvoer- en invoeraangifte, wie de invoerrechten en BTW betaalt, en tot welk punt de kosten meetellen in de douanewaarde. Kies daarom een Incoterm die past bij wat u zelf kunt en wilt regelen — niet alleen bij de laagste inkoopprijs.
Wat regelt een Incoterm precies?
Incoterms (van de Internationale Kamer van Koophandel, huidige versie Incoterms 2020) verdelen drie zaken tussen koper en verkoper:
- Kosten: wie betaalt transport, verzekering, rechten en heffingen.
- Risico: op welk punt gaat het transportrisico over.
- Verplichtingen: wie regelt de uitvoeraangifte en wie de invoeraangifte.
Voor de douane zijn vooral de laatste twee punten relevant. Een Incoterm zegt niets over eigendomsoverdracht of betaling — dat regelt u in het contract.
Wie doet wat, per gangbare Incoterm
Voor een zending van een EU-verkoper naar een koper buiten de EU (of andersom bij import):
| Incoterm | Uitvoeraangifte | Invoeraangifte | Invoerrechten + BTW |
|---|---|---|---|
| EXW (Ex Works) | Koper | Koper | Koper |
| FCA (Free Carrier) | Verkoper | Koper | Koper |
| FOB (Free on Board) | Verkoper | Koper | Koper |
| CIF (Cost, Insurance, Freight) | Verkoper | Koper | Koper |
| DAP (Delivered at Place) | Verkoper | Koper | Koper |
| DDP (Delivered Duty Paid) | Verkoper | Verkoper | Verkoper |
Twee uitersten springen eruit: bij EXW doet de koper alles, bij DDP doet de verkoper alles. Alle tussenliggende termen leggen de invoerformaliteiten bij de koper.
Waarom EXW bij export vaak onhandig is
Bij EXW moet uw buitenlandse koper de Nederlandse uitvoeraangifte regelen. In de praktijk heeft die koper geen Nederlandse EORI-registratie en geen bewijs van uitvoer voor uw BTW-nultarief. Kies bij export daarom doorgaans minimaal FCA: u houdt de uitvoeraangifte in eigen hand en daarmee ook het uitvoerbewijs.
Waarom DDP bij import risicovol is voor de verkoper
Bij DDP wordt de buitenlandse verkoper aangever bij invoer in de EU. Dat betekent:
- De verkoper heeft doorgaans een EU-EORI-nummer en vaak een fiscale registratie of vertegenwoordiging nodig.
- De verkoper draagt de invoerrechten én invoer-BTW — BTW die hij zonder Nederlandse registratie meestal niet kan terugvragen.
- De verkoper is aansprakelijk voor de juistheid van de aangifte in een rechtssysteem dat hij niet kent.
Voor u als koper lijkt DDP comfortabel, maar u verliest de regie: u weet niet welke waarde en HS-code er zijn aangegeven, terwijl de goederen wel bij u terechtkomen. Bij problemen staat uw zending stil. Een gangbaar alternatief is DAP gecombineerd met een artikel 23-vergunning, waarmee u de invoer-BTW verlegt naar uw aangifte en geen BTW aan de grens voorfinanciert.
Invloed op de douanewaarde
De douanewaarde bij invoer omvat de prijs van de goederen plus de vervoers- en verzekeringskosten tot de EU-buitengrens. De Incoterm bepaalt wat er al in de factuurprijs zit:
- Bij EXW of FOB telt u de vracht en verzekering tot de EU-grens bij de factuurprijs op.
- Bij CIF zitten die kosten al in de prijs; er hoeft doorgaans weinig bijgeteld te worden.
- Bij DAP of DDP zit ook het transport ná de EU-grens in de prijs — dat deel mag u er juist uithalen, mits het aantoonbaar gespecificeerd is.
Een verkeerde bijtelling betekent een verkeerde douanewaarde, en dus te veel of te weinig rechten. Hoe die berekening precies werkt, leest u in douanewaarde berekenen.
Praktijkvoorbeeld
Een importeur koopt machines in China op FOB Shanghai. Op de factuur staat alleen de goederenprijs. Voor de invoeraangifte moeten de zeevracht en verzekering tot Rotterdam bij de douanewaarde worden opgeteld. Wie dat vergeet, geeft een te lage waarde aan — een klassieke bevinding bij controles achteraf.
Zie ook
- Douanewaarde berekenen
- Artikel 23-vergunning: BTW verleggen bij invoer
- Eisen aan de handelsfactuur voor de douane
- Importeren uit China
Hoe DouaneDoc hierbij helpt
DouaneDoc verzorgt invoeraangiften en uitvoeraangiften en kijkt daarbij standaard naar uw Incoterm: klopt de waardeopbouw en ligt de aangifteplicht waar u denkt dat die ligt? Vragen over uw situatie: 088 088 2407 of sales@aircargo.nl.
Meer over Basis
Benodigde douanedocumenten voor import en export
Welke douanedocumenten heeft u nodig voor import en export? Van AGS-aangifte tot EUR.1, T1 en ATA-Carnet. DouaneDoc regelt alles binnen 2 uur.
BasisBeste douane-expediteurs nabij Schiphol Airport
Ontdek de beste douane-expediteurs nabij Schiphol. Vergelijk criteria en vraag een offerte aan bij DouaneDoc – aangiften doorgaans binnen 2 uur ingediend.
BasisCertificaat van oorsprong aanvragen: complete gids
Alles over het aanvragen van een certificaat van oorsprong: typen, vereisten, kosten en hoe DouaneDoc het binnen 2 uur voor u regelt. Lees de complete gids.