ATR-certificaat voor handel met Turkije

ATR-certificaat

Een ATR-certificaat is het douanedocument waarmee goederen die zich in het vrije verkeer van de EU of Turkije bevinden, zonder invoerrechten tussen beide gebieden kunnen worden verhandeld op basis van de douane-unie EU-Turkije.

Bijgewerkt: 17 augustus 2026

Wanneer is dit document verplicht?

Bij export van industriële goederen vanuit de EU naar Turkije, als u wilt dat de Turkse importeur geen invoerrechten betaalt.

Bij import van goederen uit Turkije in de EU, als u zelf vrijstelling van invoerrechten wilt claimen onder de douane-unie.

Alleen voor goederen die zich in het vrije verkeer bevinden: in de EU geproduceerd, of eerder ingevoerd met betaling van de verschuldigde rechten.

Niet voor landbouwproducten en kolen- en staalproducten die buiten de douane-unie vallen: daarvoor geldt het oorsprongsregime met EUR.1 in plaats van ATR.

Zo vraagt u het aan

Controleer of uw goederen onder de douane-unie vallen

De douane-unie EU-Turkije dekt vooral industriële goederen. Landbouwproducten en bepaalde kolen- en staalproducten vallen erbuiten; daarvoor is een EUR.1 op basis van oorsprong het juiste document.

Controleer de vrije-verkeersstatus

ATR draait om status, niet om oorsprong. Ook goederen van bijvoorbeeld Chinese makelij kunnen met ATR naar Turkije, mits ze in de EU zijn ingevoerd en de rechten zijn voldaan.

Laat het ATR-certificaat opmaken en aanleveren bij de douane

Het certificaat wordt opgemaakt op basis van factuur- en zendinggegevens en ter bekrachtiging aan de douane voorgelegd. Uw douaneagent verzorgt dit doorgaans samen met de uitvoeraangifte.

Stuur het certificaat mee met de zending

De Turkse importeur legt het ATR-certificaat over bij de invoeraangifte in Turkije en claimt daarmee de vrijstelling. Zonder geldig ATR betaalt de importeur het normale invoertarief.

Veelgemaakte fouten

ATR verwarren met EUR.1: ATR bewijst vrije-verkeersstatus binnen de douane-unie, EUR.1 bewijst preferentiële oorsprong. Voor landbouw- en kolen/staalproducten richting Turkije is EUR.1 het juiste document.

ATR aanvragen voor goederen die niet in het vrije verkeer zijn, bijvoorbeeld goederen onder douane-entrepot of transit: dat kan niet.

Het certificaat achteraf vergeten: afgifte achteraf is in veel gevallen mogelijk, maar kost extra tijd en de Turkse importeur heeft dan vaak al rechten of zekerheid moeten betalen.

Gegevens op het ATR die niet aansluiten op factuur en vrachtbrief: afwijkende gewichten of omschrijvingen leiden in Turkije tot weigering van het certificaat.

Wat is een ATR-certificaat?

Het ATR-certificaat (A.TR) is het document van de douane-unie tussen de EU en Turkije. Het bewijst dat goederen zich in het vrije verkeer van de EU of Turkije bevinden. Met een geldig ATR betaalt de importeur aan de andere kant geen invoerrechten.

De douane-unie bestaat sinds 1996 en dekt vooral industriële goederen. Landbouwproducten en bepaalde kolen- en staalproducten vallen erbuiten; daarvoor geldt het preferentiële oorsprongsregime met een EUR.1-certificaat.

Status, geen oorsprong

Het belangrijkste om te begrijpen: een ATR zegt niets over waar goederen gemaakt zijn. Het zegt alleen dat ze in het vrije verkeer zijn.

Dat betekent concreet: goederen uit China die u in Nederland heeft ingevoerd en waarvoor u de invoerrechten heeft betaald, kunnen daarna met een ATR-certificaat rechtenvrij naar Turkije. In de EU geproduceerde goederen kwalificeren uiteraard ook. Goederen die onder douanetoezicht staan — in entrepot, onder transit — zijn niet in het vrije verkeer en komen niet in aanmerking.

Dit onderscheid maakt het ATR wezenlijk anders dan een EUR.1, waar de productieherkomst en oorsprongsregels juist centraal staan.

Wanneer gebruikt u het?

Export naar Turkije: u laat een ATR opmaken zodat uw Turkse afnemer geen invoerrechten betaalt. Dat maakt uw aanbieding direct concurrerender.
Import uit Turkije: uw Turkse leverancier levert een ATR mee, waarmee u bij de invoeraangifte in de EU vrijstelling van invoerrechten claimt.

Valt uw product buiten de douane-unie — bijvoorbeeld verse of verwerkte landbouwproducten — dan is het ATR niet het juiste document. Dan kijkt u naar het oorsprongsregime en de EUR.1.

Hoe komt u aan een ATR-certificaat?

Het certificaat wordt opgemaakt op basis van uw factuur- en zendinggegevens en door de douane bekrachtigd. In de praktijk verzorgt uw douaneagent dit samen met de uitvoeraangifte, zodat certificaat, aangifte en vervoersdocumenten op elkaar aansluiten.

Voor bedrijven met regelmatige export naar Turkije bestaat de status van toegelaten exporteur, waarmee de procedure vereenvoudigd kan verlopen. Of dat voor uw stroom zinvol is, hangt af van volume en frequentie.

Is het certificaat bij vertrek vergeten, dan is afgifte achteraf in de meeste gevallen mogelijk. Reken dan wel op extra doorlooptijd, terwijl uw afnemer in Turkije intussen vaak rechten of zekerheid moet voorschieten.

Praktijkvoorbeeld

Een machinebouwer levert onderdelen aan een fabriek in Izmir. Zonder ATR betaalt de Turkse afnemer het normale invoertarief over elke zending. Met een ATR bij elke zending vervalt dat recht volledig — een direct prijsvoordeel dat de relatie met de afnemer versterkt.

Dezelfde machinebouwer wilde ook gereviseerde onderdelen uit een entrepotvoorraad meesturen. Die waren nog niet in het vrije verkeer en konden dus niet op het ATR mee; eerst invoeren, dan pas exporteren onder ATR.

Wat DouaneDoc hierin doet

DouaneDoc maakt ATR-certificaten op en dient ze samen met de uitvoeraangifte in, zodat alle documenten kloppen voordat de zending vertrekt. Als AEO-F gecertificeerd douaneagent beoordelen wij ook of ATR of EUR.1 voor uw product het juiste document is — bel 088 088 2407 of mail sales@aircargo.nl.

Veelgestelde vragen over atr-certificaat

Wat is het verschil tussen een ATR-certificaat en een EUR.1?

Een ATR-certificaat bewijst dat goederen zich in het vrije verkeer van de EU of Turkije bevinden en dekt de douane-unie voor industriële goederen. Een EUR.1 bewijst preferentiële oorsprong en wordt gebruikt voor producten die buiten de douane-unie vallen, zoals landbouwproducten, en voor handel met andere verdragslanden.

Moeten mijn goederen in de EU gemaakt zijn voor een ATR?

Nee. Oorsprong is voor het ATR niet relevant; vrije-verkeersstatus wel. Goederen uit een derde land die in de EU zijn ingevoerd en waarvoor de invoerrechten zijn betaald, komen ook in aanmerking.

Betekent een ATR dat er helemaal geen kosten zijn bij invoer in Turkije?

Het ATR geeft vrijstelling van invoerrechten onder de douane-unie. Turkse binnenlandse belastingen zoals btw en eventuele andere heffingen blijven van toepassing; die staan los van het certificaat.

Kan een ATR-certificaat achteraf worden afgegeven?

In de meeste gevallen wel, bijvoorbeeld als het bij vertrek is vergeten. Houd er rekening mee dat dit extra doorlooptijd kost en dat de importeur in Turkije in de tussentijd meestal rechten of zekerheid moet voldoen.